Πέμπτη, 27 Απριλίου 2017

Εναλλακτική ετήσια διαχείριση των γεωργικών υπολειμμάτων αντί της καύσης τους

Άρθρο – Πρόταση του Υποπυραγού  ΚαρτσωνάκηΕυάγγελου, Περιφερειακού Εκπροσώπου Κρήτης της ΕΠΑΥΠΣ

Σύμφωνα με τα οριζόμενα στην υπ’ αριθ. 9/2000 Πυροσβεστική Διάταξη «Κανονισμός ρύθμισης μέτρων για την πρόληψη και αντιμετώπιση πυρκαγιών σε δασικές και αγροτικές εκτάσεις» (Β΄ 1459), όπως τροποποιήθηκε με την υπ’ αριθ. 9α/2005 όμοια (Β' 1554) και ισχύει,  αφενός α) από 01/11 μέχρι 30/04 έκαστου έτους, επιτρέπεται η καύση, χωρίς άδεια της αρμόδιας Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, αφού όμως ληφθούν τα μέτρα που ορίζονται στις παρ. 1 & 2 του άρθρου 5 αυτής και αφετέρου β) από 01/05 μέχρι 31/10 απαγορεύεται, λόγω αυξημένης επικινδυνότητας, οποιαδήποτε καύση, πλην μόνο ύστερα από ατομική ή ομαδική άδεια, που εκδίδεται από την αρμόδια Πυροσβεστική Υπηρεσία και αφού ληφθούν τα μέτρα που ορίζονται στην παρ. 1 του ιδίου ως άνω άρθρου.
Περαιτέρω, σύμφωνα και με την Ενότητα 1.6 («Μέτρα για την αποφυγή εκδήλωσης πυρκαγιάς από την εκτέλεση γεωργικών και άλλων εργασιών περιορισμένης έκτασης στην ύπαιθρο») της υπ’ αριθ. 2132/17-03-2017 Εγκυκλίου της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας με θέμα «Σχεδιασμός και δράσεις Πολιτικής Προστασίας για την αντιμετώπιση κινδύνων λόγω των δασικών πυρκαγιών κατά την αντιπυρική περίοδο 2017», «οι κατά τόπους Π.Υ. και για πυρκαγιές οφειλόμενες στην καύση υπολειμμάτων καλλιεργειών χωρίς την απαιτούμενη άδεια, ενημερώνουν εγγράφως τις περιφερειακές Διευθύνσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ για το συμβάν, με υπόδειξη του γεωγραφικού στίγματος των αγροτεμαχίων στα οποία σημειώθηκε και κατόπιν ο ΟΠΕΚΕΠΕ εξετάζει την εφαρμογή των προβλεπομένων κυρώσεων για «Μη ορθή διαχείριση υπολειμμάτων καλλιεργειών».

Η καύση των κλαδιών των ελαιώνων, των αμπελώνων και λοιπών καλλιεργειών συνιστά μια επικίνδυνη παραδοσιακά ακολουθούμενη γεωργική πρακτική δεκαετιών στη χώρα μας. Με την καύση εκλύονται στο περιβάλλον επικίνδυνες ουσίες, μικροσωματίδια, καρκινογενείς πολυαρωματικοί υδρογονάνθρακες και αέρια συστατικά που μπορούν να μεταφερθούν με τον ατμοσφαιρικό αέρα στην ευρύτερη περιοχή της καύσης. Σύμφωνα με έρευνες για την εκπομπή σωματιδίων από καύση αγροτικής βιομάζας προκύπτει ότι κατά τη διάρκειά της εκλύονται αιωρούμενα σωματίδια, μονοξείδιο του άνθρακα, μεθάνιο και πτητικές οργανικές ενώσεις (VOCs), ενώ μεταξύ των αιωρούμενων σωματιδίων που προέρχονται από τις καύσεις αυτές έχουν εντοπιστεί πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες (PAHs), ιόντα, στοιχειακός άνθρακας (EC) και οργανικός άνθρακας (OC). Συνολικά μεταξύ των ανωτέρω παραγόμενων από καύση αγροτικής βιομάζας έχουν βρεθεί 141 οργανικές ενώσεις, από τις οποίες οι περισσότερες είναι επιβλαβείς για τον ανθρώπινο οργανισμό.
Ενδεικτικά αναφέρεται ότι αρκετές ανεπτυγμένες χώρες ανά την υφήλιο έχουν απαγορεύσει εντελώς την καύση κάθε είδους, με χαρακτηριστικότερα παραδείγματα την Ιρλανδία (νόμος SI No. 286 / 2009), όπου στους παραβάτες επιβάλλονται πρόστιμα από 3000 ευρώ, πολιτείες των Η.Π.Α. όπως οι Ιντιάνα - Μινεσότα - Μασαχουσέτη – Μίσιγκαν κ.α., το Χόνγκ Κόνγκ (Air Pollution Control (Open Burning) Regulation 1996), όπου στους παραβάτες επιβάλλονται πρόστιμα που ξεκινούν από $2250 και επιπλέον $500 για κάθε 15 λεπτά καύσης καθώς και 3 μήνες υποχρεωτικής φυλάκισης, την Σιγκαπούρη (Environmental Public Health Regulations, Chapter 95, 2000) με πρόστιμα που ξεκινούν από $1000 και μπορούν να φτάσουν μέχρι $5000 και επιπλέον $500 για κάθε ημέρα παράβασης.
Στη χώρα μας ένα ποσοστό της τάξης του 25%-30% μεσοσταθμικά των ετησίως εκδηλούμενων πυρκαγιών οφείλεται στην καύση υπολειμμάτων καλλιεργειών, πολύ συχνά εκτός της περιόδου που επιτρέπεται. Το όφελος από τη γενική απαγόρευση καύσης των ανωτέρω για όλο το έτος θα ήταν τεράστιο τόσο για το Πυροσβεστικό Σώμα όσο και για το κράτος συνολικά, δεδομένου αφενός του οικονομικού κόστους που επιβαρύνει το Π.Σ. κυρίως αλλά και τους λοιπούς εμπλεκόμενους φορείς (Δασική Υπηρεσία, Ο.Τ.Α. κλπ) σε περίπτωση πρόκλησης πυρκαγιάς και αφετέρου της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης της χώρας συνολικά.
Εξάλλου και προς επίρρωση της εν λόγω αναγκαιότητας, σύμφωνα με το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης 2014-2020 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που αφορά στους καλλιεργητές της Ε.Ε., προβλέπεται η επιδότηση (14 ευρώ/στρέμμα) αυτών που κάνουν χρήση βιοθρυμματιστών και τεμαχιστών έναντι της καύσης υπολειμμάτων καλλιεργειών, με σκοπό την επεξεργασία και ενσωμάτωση αυτών στο έδαφος και τη βελτίωση της γονιμότητάς του προς αύξηση της παραγωγικότητας των καλλιεργειών, αλλά και ορθολογικότερη χρήση στη διαχείριση του νερού και ανθεκτικότητα σε θέματα ανάπτυξης βλαβερών μικροοργανισμών μέσα στο έδαφος.
Λαμβάνοντας υπόψη τις προκαλούμενες επιπτώσεις στο περιβάλλον, στον ήδη βεβαρημένο -μερικώς διαθέσιμο- στόλο επίγειων και εναέριων μέσων Π.Σ. και στο συνεχώς συρρικνούμενο, ελέω όψιμων αρμοδιοτήτων συνεπεία συμβατικών υποχρεώσεων, πυροσβεστικό προσωπικό, προτείνουμε την ανάληψη των αναγκαίων πρωτοβουλιών για τη γενική απαγόρευση καύσης υπολειμμάτων γεωργικών καλλιεργειών για όλη τη διάρκεια του έτους.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου